Rocznica śmierci bł. abpa Antoniego Nowowiejskiego

abp nowowiejski

71. ROCZNICA MĘCZEŃSKIEJ ŚMIERCI
BŁ. ABPA ANTONIEGO JULIANA NOWOWIEJSKIEGO

Antoni Julian Nowowiejski urodził się 11 lutego 1858 r. we wsi Lubienie, w diecezji sandomierskiej. Jego rodzicami byli Antoni i Marianna z Sutkowskich. Jego pierwszym nauczycielem był ojciec, który pracował jako nadleśniczy. Następnie uczęszczał do gimnazjum w Radomiu. W 1873 r. przeniósł się wraz z rodzicami do Płocka. 7 września tegoż roku został w wieku 16 lat przyjęty do Seminarium Duchownego w Płocku. W 1878 r. zostaje skierowany na dalsze studia teologiczne w Akademii Duchownej w Petersburgu, gdzie w 1882 r. zdobył tytuł magistra teologii. Święcenia kapłańskie przyjął 10 lipca 1881 r. w wieku 23 lat z rąk biskupa Aleksandra Gwintowta-Dziewałtowskiego.
W czerwcu 1882 r. otrzymał nominację na profesora Seminarium Duchownego w Płocku, gdzie uczył łaciny, liturgii i teologii moralnej. W latach 1882-1883 pełnił również funkcję wikariusza parafii św. Bartłomieja i rektora kościoła św. Jana Chrzciciela. W 1883 r. z nominacji biskupa Kacpra Borowskiego został wicerektorem Seminarium; funkcję tę pełnił do 1901 r. Jego szczególne zainteresowanie liturgią sprawiło, że w 1888 r. biskup Henryk Kossowski mianował go ceremoniarzem katedralnym.
W 1887 r. odbył tajną misję do Rzymu w sprawie uzyskania specjalnego Facultates dla prześladowanego przez władze carskie rządcy diecezji. W dowód uznania został w wieku 30 lat mianowany kanonikiem honorowym kapituły płockiej. Równie blisko współpracował później z następnym ordynariuszem diecezji, biskupem Michałem Nowodworskim.
Włączył się też w pracę społeczną na terenie Płocka. Przez cały czas pracował naukowo, publikując w czasopismach kościelnych wiele ważnych artykułów. Nowy ordynariusz diecezji biskup Jerzy Szembek mianował go w 1902 r. wikariuszem generalnym, a w 1904 r. Stolica Apostolska obdarzyła go godnością prałata. Po odejściu biskupa Szembeka do Mohylewa ks. Nowowiejski zarządzał diecezją w latach 1903-1904 jako wikariusz generalny. W chwili objęcia rządów w diecezji przez biskupa Apolinarego Wnukowskiego, prałat Nowowiejski zostaje ponownie mianowany wikariuszem generalnym. Biskup Wnukowski po czterech latach rządów w diecezji płockiej został mianowany metropolitą w Mohylewie. Momentem przełomowym w życiu ks. Nowowiejskiego był rok 1908, kiedy to papież Pius X na wniosek biskupa Wnukowskiego mianował go 12 czerwca biskupem płockim. Sakrę biskupią przyjął 6 grudnia w Petersburgu z rąk m.in. poprzednika na stolicy biskupiej w Płocku, a wówczas już arcybiskupa Wnukowskiego
Przez cały czas trwającej 33 lata biskupiej posługi w diecezji płockiej dawał dowody wielkiej duszpasterskiej troski zarówno o duchowieństwo, jak i wiernych świeckich. O jego staraniach zapewnienia odpowiedniego intelektualnego i duchowego poziomu duchowieństwa i wiernych świeckich świadczą: reforma studiów seminaryjnych, rozbudowa gmachów tej uczelni, założenie w 1908 r. pierwszego w Królestwie Polskim muzeum diecezjalnego, utworzenie w 1916 r. Niższego Seminarium, utworzenie w 1917 r. w Płocku szkoły organistowskiej, wybudowanie w 1929 r. dla kleryków domu letniskowego (tzw. Antoniówka), wybudowanie w diecezji wielu domów Akcji Katolickiej, konsekrowanie ok. 40 nowo wybudowanych bądź odbudowanych kościołów. Nie sposób krótko wyliczyć wszystkich zasług biskupa Nowowiejskiego; dość przypomnieć, że w dowód uznania za wszechstronną troskę o dobro Kościoła Płockiego papież Benedykt XV mianował go asystentem tronu papieskiego, zaś Pius XI w 1930 r. arcybiskupem tytularnym Silyum. W 1931 r., w 50 rocznicę święceń kapłańskich - otrzymał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu „Polonia Restituta”. W tym też roku Uniwersytet Warszawski nadał mu doktorat honoris causa, a w Płocku otrzymał tytuł Honorowego Członka Rady Miasta.
W 1913 r. bp Nowowiejski udzielił sakramentu bierzmowania dzieciom w Andrzejewie. Jednym z bierzmowanych był późniejszy Prymas Tysiąclecia, Stefan Kardynał Wyszyński, który tak wspominał ten dzień: „Spotkanie małego chłopca z dostojnym biskupem wywarło na mnie potężne i niezapomniane wrażenie. Ilekroć później zapraszany byłem z różnymi odczytami do Płocka, biskup Nowowiejski - wówczas już arcybiskup - często mi powtarzał: Bierzmowałem księdza profesora, a tak rzadko do nas przyjeżdża. Jak gdyby słusznie uważał, że powinienem płacić tym, na co mnie stać, za wielką łaskę pasowania mnie na rycerza Chrystusowego”.
Niestety, los wielu milionów Polaków dotkniętych wojennymi represjami podzielili również abp Nowowiejski i bp Leon Wetmański, sufragan płocki. 28 lutego 1940 r. zostali oni wywiezieni przez Niemców do Słupna, gdzie byli internowani do 7 lutego 1941 r. Następnie przewieziono ich do obozu zagłady w Działdowie. Mimo sędziwego wieku abp Nowowiejski znosił mężnie okrutne udręczenia obozowego życia. W tych trudnych dla Ojczyzny i Kościoła chwilach pozostał jako dobry pasterz do końca wśród swoich kapłanów i wiernych, by na koniec przez męczeńską śmierć dać najpiękniejsze świadectwo miłości Boga i Ojczyzny. Pewnego dnia hitlerowcy wyprowadzili arcybiskupa na podwórko obozu i na oczach współwięźniów zaczęli się nad nim znęcać. Gdy przewrócił się w błoto zerwano z jego szyj krzyż i kazano go podeptać. Arcybiskup odmówił, z szacunkiem pochylił się i ucałował krzyż.
Zmarł prawdopodobnie 28 maja 1941 r. przeżywszy 83 lata, w tym 60 lat kapłaństwa i 33 lata biskupstwa. Do dziś nie udało się ustalić miejsca pochowania jego ciała. Co ciekawe, również 28 maja, czterdzieści lat później zmarł bierzmowany przez abp. Nowowiejskiego Prymas Wyszyński. 13 czerwca 1999 r. abp Antoni Julian Nowowiejski został beatyfikowany w Warszawie przez Jana Pawła II.

Msza po dawnemu...

Tradycja zanegowana

Dekalog

Mszalik

Mity i prawda

Zamów Nova et Vetera

Nasze rekolekcje

rekolekcje

Libri Selecti

Libri Selecti

Summa liturgiae

O nas

Czas na przywrócić prawdziwego ducha łacińskiej cywilizacji i polskości! Koniec bierności, czas zatrzymać i odeprzeć wrogów Kościoła, cywilizacji i polskości! Czas się podnieść i wyjść odważnie naprzeciw wrogom…
Czytaj dalej >>>

Potrzebujemy pomocy



Newsletter

Po zapisaniu się do Newslettera otrzymasz od nas 3 prezenty:
1) 15 tekstów liturgicznych, modlitw i pieśni (łac. i pol.)
2) encyklikę Piusa X "Pascendi dominici gregis"
3) encyklikę Benedykta XVI "Deus caritas est".

Czytelnia

Wyszukaj na stronie

Newsletter

To co najważniejsze prześlemy na Twój e-mail!